Spis treści
Nagietek lekarski — właściwości i zastosowanie
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) to roślina, której pomarańczowe kwiaty od wieków nie tylko zdobią ogrody, ale i stanowią cenny składnik domowych apteczek. Ta wszechstronność, wynikająca z bogactwa składników aktywnych, uczyniła go jednym z najpopularniejszych ziół w medycynie naturalnej i nowoczesnej kosmetologii.
Nagietek słynie przede wszystkim z silnych właściwości przeciwzapalnych, skutecznych zarówno przy stosowaniu wewnętrznym (np. w postaci naparów), jak i zewnętrznym. Za ten mechanizm odpowiadają głównie glikozydy izoramnetyny, alkohole triterpenowe oraz glikozydy kwercetyny. Związki te hamują aktywność lipooksygenazy – enzymu biorącego udział w procesach zapalnych organizmu.
Dzięki swoim właściwościom nagietek znajduje szerokie zastosowanie:
-
Działanie przeciwgrzybicze, antybakteryjne i ściągające – idealny do pielęgnacji skóry problematycznej, suchej i skłonnej do podrażnień.
-
Wsparcie regeneracji – przyspiesza gojenie się ran i odnowę naskórka.
-
Działanie kojące – skutecznie łagodzi podrażnienia.
-
Ochrona antyoksydacyjna – chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.
-
Regulacja sebum – pomaga w pielęgnacji cery tłustej i mieszanej.
Składniki herbaty nagietkowej
Za właściwości herbaty z nagietka odpowiada bogactwo bioaktywnych związków chemicznych:
-
Flawonoidy (m.in. kwercetyna i izoramnetyna) – silne antyoksydanty o działaniu przeciwzapalnym.
-
Karotenoidy (m.in. luteina i beta-karoten) – nadają kwiatom kolor, chronią komórki i wspierają zdrowie skóry.
-
Saponiny triterpenowe i olejek eteryczny – odpowiadają za właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze.
-
Kumaryny i fitosterole – wspierają procesy regeneracyjne i wzmacniają barierę ochronną organizmu.
Bezpieczeństwo stosowania herbaty nagietkowej w ciąży
Specjaliści zalecają szczególną ostrożność przy piciu herbaty z nagietka w ciąży, ponieważ istnieje teoretyczne ryzyko, że jego bioaktywne składniki mogłyby przenikać przez barierę łożyska, a ich wpływ na rozwijający się płód pozostaje nieznany.
Należy jednak odróżnić stosowanie wewnętrzne od zewnętrznego. Choć picie naparów jest niewskazane, preparaty z nagietkiem do użytku miejscowego (np. maści na podrażnienia czy kremy na rozstępy) uważa się za bezpieczne. Skóra działa jak bariera, ograniczając wchłanianie substancji do krwiobiegu. Mimo to każdą terapię ziołową nawet zewnętrzną, zawsze należy skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę.
Przeciwwskazania do stosowania nagietka
Chociaż nagietek jest ceniony za swoje właściwości, istnieją sytuacje, w których jego stosowanie jest niewskazane:
-
*Alergia na rośliny z rodziny astrowatych* (Asteraceae), do której należą m.in. rumianek, arnika, stokrotka czy bylica.
-
*Ciąża i okres karmienia piersią* (w przypadku stosowania wewnętrznego) z powodu braku badań potwierdzających bezpieczeństwo dla dziecka.
-
Interakcje z lekami, zwłaszcza o działaniu uspokajającym i nasennym, których efekt nagietek może nasilać.
Jak parzyć herbatę nagietkową?
Przygotowanie naparu z nagietka jest bardzo proste, choć należy pamiętać, że przepis ten nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Wystarczy zalać jedną łyżkę suszonych kwiatów około 300 ml wrzątku i parzyć pod przykryciem przez co najmniej 10 minut. Ten ostatni krok jest kluczowy, by cenne olejki eteryczne nie ulotniły się wraz z parą.
Chociaż w ziołolecznictwie zaleca się picie do trzech szklanek naparu dziennie, najlepiej na godzinę przed posiłkiem, przyszłe mamy powinny go unikać. Mogą za to bezpiecznie wykorzystać ostudzony napar zewnętrznie – jako tonik do twarzy lub do przygotowania kojących okładów na podrażnioną skórę.
Korzyści z nagietka dla kobiet w ciąży
Nagietek a karmienie piersią
Podobne zastrzeżenia co do picia naparu z nagietka obowiązują w okresie karmienia piersią, nie oznacza to jednak, że musisz całkowicie rezygnować z jego właściwości. Nagietek stosowany zewnętrznie jest uznawany za bezpieczny i często polecany przez doradców laktacyjnych. Maści czy okłady z naparu mogą być skutecznym ratunkiem na podrażnione brodawki, co jest częstą dolegliwością na początku drogi mlecznej. Jego działanie przeciwzapalne i przyspieszające gojenie przynosi szybką ulgę.
Choć zewnętrzna pielęgnacja nagietkiem jest bezpieczna i wskazana, z piciem naparu należy się wstrzymać. Pamiętaj, że każdą decyzję o doustnym przyjmowaniu ziół w okresie karmienia piersią należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, by zapewnić bezpieczeństwo sobie i dziecku.
