Z cyklu „Włocławskie zabytki”

Z cyklu „Włocławskie zabytki”: zespół kościoła ewangelicko-augsburskiego

Gdzie we Włocławku znajdują się unikatowe dziewiętnastogłosowe organy i chrzcielnica wykonana z jednolitej bryły piaskowca, a także: co to jest lapidarium – tego wszystkiego można dowiedzieć się, śledząc dzieje miejscowej parafii ewangelicko-augsburskiej.

W najwcześniejszym okresie swojego istnienia, tj. w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku kościół, a właściwie mały kościółek, z którego korzystała ewangelicka społeczność Włocławka, był drewniany. Dopiero w latach 1877-1881 wybudowano nową, murowaną z cegły, świątynię według projektu Franciszka Tournelle’a. Kościół został wzniesiony dzięki funduszom przekazanym przez parafian, ale głównym darczyńcą był dziedzic dóbr Siewiersk, Fryderyk Wilhelm Cords, który w 1850 r. zapisał w testamencie i przeznaczył swój majątek na budowę nowego kościoła, szkoły i szpitala ewangelickiego (domu opieki).

Uroczyste poświęcenie kościoła miało miejsce w dniu 25 października 1881 r.

Świątynia, cofnięta od ulicy Brzeskiej w głąb działki, swoją architekturą w stylu neogotyckim wtapia się w otaczającą zieleń dawnego cmentarza. Kościół otoczony jest ogrodzeniem z kutego żelaza na podmurówce, które w 1897 r. ufundował Ludwik Bauer.

W tym miejscu warto przybliżyć specyfikę neogotyckiej architektury, dla której wzorem były wielkie budowle średniowieczne, takie jak katedry np. francuskie i niemieckie. Styl neogotycki – uznawany za poważny i wywiedziony z wielowiekowej tradycji, stosowano też do budowy obiektów użyteczności publicznej, w tym siedzib parlamentów.

Kościół ewangelicko-augsburski we Włocławku został wybudowany na rzucie prostokąta z węższym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium zwróconym w kierunku zachodnim. Od wschodu znajduje się wieża i dwie kruchty po bokach. Wyposażenie wnętrza kościoła, w tym ołtarz, ambona, ławki, organy i chrzcielnica, w całości jest oryginalne i pochodzi z 1877-1881.  Ołtarz główny, ambona znajdująca się po jego lewej stronie oraz dziewiętnastogłosowe organy zostały zamówione i wykonane przez renomowaną w XVIII i XIX w. w Europie firmę Schlag und Sőhne ze Świdnicy. Niestety, organy zostały w znacznym stopniu uszkodzone w czasie I wojny światowej i do dziś ten unikatowy instrument jest zdekompletowany, brakuje 800 piszczałek.

Za kościołem usytuowana jest niewielka kaplica pogrzebowa, pochodząca z końca XIX w., w której w dniu 13 czerwca 2012 r. odsłonięto wystawę pn.: „Lapidarium ewangelików włocławskich z XIX w.”

W pobliżu kościoła przy ulicy Brzeskiej 22 mieści się parterowa plebania, zwana pastorówką, z lat 1830-1831, gruntownie przebudowana w 1881 r., a następnie w latach 80. dwudziestego wieku.

W ostatnich latach w kościele ewangelicko-augsburskim przeprowadzono szereg prac renowacyjnych i remontowych. Wymieniono m.in. stary napęd dzwonów kościelnych na nowy, rynny, obróbki blacharskie, instalację elektryczną, zamontowano profesjonalne podświetlenie ołtarza, uzupełniono oświetlenie na emporze, klatkach schodowych i na stropie kościoła, wykonano bramę wjazdową na teren posesji kościoła od ulicy Słowackiego. Dzięki wsparciu z budżetu Gminy Miasto Włocławek uzupełniono nocną iluminację kościoła, świątynia została również odrestaurowana wewnątrz.

Kiedy można odwiedzać to wyjątkowe miejsce? Kościół ewangelicko-augsburski przy ul. Brzeskiej dostępny jest w czasie nabożeństw, tj. w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca o godzinie 9:00, oraz w drugą, czwartą i piątą niedzielę miesiąca o godzinie 12:15.

 

 

Masz informacje?
Adres
E-mail
Śledź nas
Zadzwoń:
515 434 034
Radio eMKa Włocławek
Radio eMKa Facebok

Realizacja